ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ: ਕੀ ਈਰਾਨ ਨੇ ਲੰਘੀ 'ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ'? ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ

ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 'ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ' (WSJ) ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਅਤਿ-ਗੁਪਤ ਫੌਜੀ ਅੱਡੇ 'ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ' ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦੋ ਮੱਧਮ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 2,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹਮਲੇ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਹਾਣੀ

ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਫੀਆ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ:

ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਿੱਗ ਗਈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ 'SM-3 ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ' ਦਾਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਖ਼ਤਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿੱਗੀ।

ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੁਣ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ (IRGC) ਨੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਹਨ।

'ਡਿਏਗੋ ਗਾਰਸੀਆ' – ਰਹੱਸਾਂ ਦਾ ਟਾਪੂ

ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦਾ ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

ਇਹ ਟਾਪੂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਾਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਬਦਲਦੀ ਗਲੋਬਲ ਰਾਜਨੀਤੀ

ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿਚਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹਲਚਲ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ 'ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ' (Strait of Hormuz) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਖੁਦ ਚੁੱਕਣ।

ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਦੇ 4,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਮਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।